Η αλλεργική ρινίτιδα είναι μια χρόνια φλεγμονώδης νόσος του ρινικού βλεννογόνου που προκαλείται από ανοσολογική αντίδραση σε εισπνεόμενα αλλεργιογόνα όπως γύρεις, ακάρεα οικιακής σκόνης, επιθήλια ζώων ή μούχλα, τα οποία φυσιολογικά υπάρχουν στο περιβάλλον και είναι εντελώς ακίνδυνα για άτομα μη αλλεργικά.
Κλινικά εκδηλώνεται με ρινική καταρροή, ρινική συμφόρηση, πταρμούς και κνησμό. Συχνά συνυπάρχει με αλλεργική επιπεφυκίτιδα (δακρύρροια, ερυθρότητα και κνησμό οφθαλμών) ή αλλεργικό άσθμα, αποτελώντας μέρος του ενιαίου αεραγωγού, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη συνολική εκτίμηση του αναπνευστικού συστήματος. Στα παιδιά μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα του ύπνου, τη σχολική απόδοση και τη συγκέντρωση.
H συχνότητα της νόσου έχει αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, με αποτέλεσμα να πάσχει ολοένα μεγαλύτερος αριθμός παιδιών. Συνήθως εκδηλώνεται στη σχολική ηλικία όχι όμως νωρίτερα από την ηλικία των 2-3 ετών. Διακρίνεται σε ολοετή και εποχική αλλεργική ρινίτιδα, ενώ η βαρύτητα της κυμαίνεται από ήπια έως σοβαρή. Η αλλεργία στη γύρη είναι η πιο συχνή αιτία για την εποχική ρινίτιδα, όπου τα συμπτώματα εκδηλώνονται μερικούς μήνες το χρόνο. Αντιθέτως, η αλλεργία στα επιθήλια ζώων και στα ακάρεα της σκόνης προκαλούν χρόνια φλεγμονή του ρινικού βλεννογόνο, δίνοντας συμπτώματα συχνά καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Η διάγνωση της αλλεργικής ρινίτιδας βασίζεται στο ιστορικό, τη φυσική εξέταση και την ανάδειξηευαισθητοποίησης σε ύποπτα αεροαλλεργιογόνα μέσω δερματικών δοκιμασιών νυγμού ή ορολογικού ελέγχου με ανίχνευση ειδικών IgE αντισωμάτων. Η αυξημένη συχνότητα εμφάνισης άσθματος σε παιδιά με αλλεργική ρινίτιδα είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη. Επί κλινικής υποψίας γίνεται έλεγχος της αναπνευστικής λειτουργίας.
Η αντιμετώπιση της αλλεργικής ρινίτιδας περιλαμβάνει συνδυασμό μέτρων αποφυγής υπεύθυνων αλλεργιογόνων και φαρμακευτικής αγωγής με κύριους εκπροσώπους τα από του στόματος αντιισταμινικάνέας γενιάς και τα ενδορρινικά κορτικοστεροειδή. Στόχος είναι η μακροχρόνια ανακούφιση και, όπου ενδείκνυται, η διερεύνηση δυνατότητας ανοσοθεραπείας, γνωστή και ως θεραπεία απευαισθητοποίησης. Η ανοσοθεραπεία, υποδόρια ή υπογλώσσια, εφαρμόζεται επιλεκτικά όπου υπάρχει ένδειξη, ιδιαίτερα σε παιδιά και εφήβους με σημαντική επιβάρυνση και συμπτώματα που δεν ελέγχονται επαρκώς με την κοινή φαρμακοθεραπεία. Αποτελεί μέχρι σήμερα τη μόνη αιτιολογική θεραπεία της αλλεργικής ρινίτιδας ενώ συμβάλλει σημαντικά και στην πρόληψη ανάπτυξης νέων αλλεργιών ή άσθματος. Η διάρκειά της είναι 3-5 έτη.
